اخبار مهم
Home / سلامت / راه‌های کاهش و درمان فشار خون + علت و علائم فشار خون
20501_761.jpg

راه‌های کاهش و درمان فشار خون + علت و علائم فشار خون

هنگامی که فشار خون در شریان‌ها بالا رود به آن فشار خون بالا، پرفشاری خون و همچنین پرفشاری شریانی گفته می‌شود. فشار خون بالا یک بیماری مزمن است که به دنبال آن قلب مجبور است برای گردش خون در رگ‌ها شدیدتر از حالت طبیعی کار کند. به عبارت دیگر فشار خون با میزان خونی که توسط قلب پمپ می‌شود و مقدار مقاومتی که در مقابل این جریان ایجاد می‌شود، تعریف می شود. هرچه میزان خون بیشتری توسط قلب پمپ شود و هرچه شریان‌ها باریک‌تر و تنگ‌تر باشند فشار خون بالاتر خواهد بود. این بیماری، مهمترین عامل خطر قابل پیشگیری در مرگ زودرس در سراسر جهان است.

پرفشاری خون به دو گروه پرفشاری اولیه و پرفشاری ثانویه تقسیم بندی می‌شود. پرفشاری اولیه هیچ دلیل پزشکی مشخصی ندارد و ۹۰ تا ۹۵ درصد از افراد مبتلا با پرفشاری خون اولیه درگیر هستند. ۵ تا ۱۰ درصد دیگر از نوع پرفشاری ثانویه هستند که شرایط تاثیر گذار بر کلیه‌ها، شریان‌ها، قلب یا دستگاه غدد درون ریز باعث ایجاد آن می‌شوند.

فشار خون شامل دو مقیاس سیستولی که مربوط به انقباض ماهیچه قلب بین ضربان‌ها (در زمان پمپاژ خون) و دیاستولی که مربوط به انبساط ماهیچه قلب بین ضربان‌ها (در حال استراحت و پر شدن مجدد) است. در زمان استراحت، فشار خون طبیعیِ سیستولی (یا حداکثر فشار خون) بین ۱۰۰ تا ۱۴۰ میلی‌متر جیوه و فشار خون طبیعی دیاستولی (یا حداقل فشار خون) بین ۶۰ تا ۹۰ میلی‌متر جیوه است. در صورتی که فشار خون بطور مزمن برابر یا بیش از ۱۴۰/۹۰ (۱۴۰ بر روی ۹۰) میلی‌متر جیوه باشد، فرد از فشار خون بالا رنج می‌برد.


علت فشار خون چیست؟

عوامل بسیار زیادی برای بروز فشار خون بالا وجود دارد. این عوامل به دو دسته قابل کنترل و غیر قابل کنترل تقسیم بندی می‌گردند:

عوامل غیر قابل کنترل

  • سن: خطر فشار خون بالا با افزایش سن ارتباط مستقیم دارد. در اوایل سن میان‌سالی فشار خون بالا در مردان معمول است. در زنان نیز این بیماری بعد از یائسگی بروز می‌کند.
  • نژاد: فشار خون بالا در سیاه پوستان رایج‌تر است و در آنان در سنین پایین‌تری نسبت به سفید پوستان دچار این بیماری می‌گردند.
  • سابقه خانوادگی: فشار خون بالا در افرادی که خانواده آن‌ها سابقه این بیماری را داشته، بیشتر است.

عوامل قابل کنترل

  • چاقی یا اضافه وزن
  • عدم تحرک
  • استعمال دخانیات
  • مصرف الکل
  • مصرف بیش از اندازه نمک (سدیم) در غذاها
  • پتاسیم کم در غذاها: پتاسیم به حفظ تعادل سدیم در سلول‌های بدن کمک می‌کند. چنان چه پتاسیم کافی دریافت نکنید، سدیم بالایی در خون انباشته می‌شود.
  • مصرف بسیار پایین ویتامین D: مصرف کم ویتامین D در رژیم غذایی می‌تواند منتهی به فشار خون بالا شود. ویتامین D در تولید آنزیمی توسط کلیه که فشار خون را تحت تاثیر قرار می‌دهد نقش دارد.
  • استرس: سطح بالای استرس می‌تواند به صورت ناگهانی و موقتی فشار خون را افزایش دهد. چنان چه سعی دارید با پُرخوری، مصرف الکل و یا استعمال دخانیات بر استرس خود غلبه کنید، تنها مشکلات خود را با فشار خون بالا افزایش خواهید داد.
  • بیماری‌ها و شرایط خاص: برخی شرایط مزمن نیز خطر فشار خون بالا را افزایش می‌دهد مانند کلسترول بالا، دیابت، بیماری کلیه و تنگی نفس هنگام خواب.
  • بارداری: گاهی اوقات بارداری نیز می‌تواند منجر به فشار خون بالا شود. فشار خون بالا در دوران بارداری پره اکلامپسی یا همان مسمومیت حاملگی نامیده می‌شود و معمولا از نیمه دوم بارداری به بعد شروع می‌شود. البته در بیماری پره اکلامپسی مادران باردار غیر از فشار خون بالا دفع پروتئین از ادرار هم دارند. پره اکلامپسی بیماری خطرناکی است و اگر درمان نشود باعث مرگ مادر و جنین خواهد شد. از علامت های شایع آن ادم (تجمع مایع در بافت و تورم اندام) در اندام ها، بخصوص اندام تحتانی، سردرد، تاری دید و در مواقع شدید تشنج و اختلال هوشیاری و نهایتا مرگ است.

علائم فشار خون بالا چیست؟

راه‌های کاهش و درمان فشار خون + علت و علائم فشار خون


تشخیص فشار خون بالا معمولاً از طریق آزمایش یا در حین درمان یک بیماری دیگر تشخیص داده می‌شود و به ندرت علائمی از آن مشاهده می‌شود. با این حال علائمی که می‌تواند نشان دهنده این بیماری باشد شامل: سردرد (به ویژه در پشت سر و در هنگام صبح)، احساس سبکی سر، تهوع، وزوز گوش (بصورت همهمه یا سوت کشیدن)، تاری دید یا غش کردن می‌باشند.

چاقی سینه و شکم، عدم تحمل گلوکز، صورت ماه (یک نشانه بیماری که صورت فرد گرد و پف کرده می‌شود)، سر و صدای شکمی می‌توانند از علائم پرفشاری خون ثانویه باشند.


عوارض فشار خون بالا چیست؟

  • در برخی موارد فشار خون بالا می‌تواند باعث خون‌ریزی مغزی ‌شود.
  • انسفالوپاتی ناشی از پرفشاری خون که در اثر التهاب و نارسایی مغز ایجاد می‌شود و مشخصه‌های آن سردرد و کاهش سطح هوشیاری (گیجی یا خواب آلودگی) است.
  • ادم پاپی (تورم دیسک اپتیک یا اختلالات متوسط تا شدید در عروق شبکیه چشم) و خون‌ریزی و ترشحات التهابی ته چشم
  • درد قفسه ‌سینه که می‌تواند نشانه صدمه به ماهیچه قلب (با احتمال بروز سکته قلبی) یا در برخی مواقع نشانه پارگی آئورت، پارگی دیواره داخلی آئورت باشد.
  • ادم ریه که به التهاب بافت ریه گفته می‌شود و علت بروز آن نارسائی بطن چپ است که این نارسایی به دلیل ناتوانی بطن چپ قلب در پمپاژ کافیِ خون از ریه‌ها به داخل سیستم شریانی می‌باشد. تنگی نفس، سرفه و رگه‌های خونی در خلط از نشانه‌های مشخص ادم ریه هستند.

دیگر عوارض فشار خون بالا شامل: خطر عمده در سکته مغزی، سکته قلبی (حملات قلبی)، نارسایی قلب، آنوریسم‌های شریانی (به عنوان مثال آنوریسم آئورت)، بیماری شریان‌های پیرامونی و دلیل بیماری‌های مزمن کلیه است.


فشار خون در رده‌های سنی مختلف

نوزادان و اطفال: پرفشاری خون در نوزادان نادر بوده و در حدود ۰٫۲ تا ۳ درصد از نوزادان دیده می‌شود. عوامل گوناگونی نظیر سن بارداری و وزن تولد باید در هنگام تشخیص فشار خون طبیعی در یک نوزاد در نظر گرفته شوند. اختلال رشد، تشنج، تحریک پذیری، فقدان انرژی و مشکلات تنفسی با فشار خون بالا در نوزادان و اطفال در ارتباط است.

کودکان و نوجوانان: پرفشاری خون در کودکان و نوجوانان کاملاً شایع بوده (۲ تا ۹ درصد بسته به سن، جنسیت و قومیت) و با خطرات طولانی مدت بیماری مرتبط است. به همین دلیل توصیه می‌شود که فشار خون کودکان بالای ۳ سال به طور منظم در هر معاینه پزشکی اندازه گیری شود. پیش از تشخیص پرفشاری خون در یک کودک، فشار خون بالای او در معاینات مکرر نشان داده می‌شود. در این رده سنی، فشار خون بالا می‌تواند باعث سردرد، تحریک پذیری بی‌دلیل، خستگی، اختلال رشد، تاری دید، خونریزی بینی و فلج عصب صورت شود.

افراد بالغ: از ۱۸ سال به بالا، پرفشاری خون با اندازه گیری فشار خون سیستولی و یا دیاستولی که به طور مزمن بالاتر از مقدار طبیعی مجاز باشد تعیین می‌شود.


بحران‌ فشار خون بالا چیست؟

افزایش شدید فشار خون (برابر یا بیش از فشار سیستولی ۱۸۰ یا فشار دیاستولی ۱۱۰ که گاهی پرفشاری بدخیم یا پرفشاری شدید خون نامیده می‌شود) بحران فشار خون بالا نامیده می‌شود. فشار خون بالای این سطوح بیانگر خطر بالای عوارض ناشی از آن است. افرادی که فشار خون آنها در این محدوده قرار دارد ممکن است هیچ علائمی نداشته باشند، اما بیش از افراد عادی دچار سردرد (در ۲۲٪ از موارد) و سرگیجه می‌شوند. علائم دیگر بحران پرفشاری خون می‌تواند شامل زوال بینایی، تنگی نفس در اثر نارسایی قلب و یا یک حالت بی قراری عمومی در اثر نارسایی کلیوی باشد.


راه‌های کاهش فشار خون بالا

راه‌های کاهش و درمان فشار خون + علت و علائم فشار خون


عواملی که در روش زندگی منجر به کاهش فشار خون می‌شوند عبارتند از:

  • اجتناب از هرگونه مصرف تنباکو (سیگار، قلیان و…) و مواد مخدر
  • حفظ وزن طبیعی بدن
  • کاهش مصرف نمک در رژیم غذایی تا زیر ۶ گرم نمک طعام یا زیر ۲٫۴ گرم سدیم در روز
  • انجام منظم ورزش‌های ایروبیک نظیر تند راه رفتن تا ۳۰ دقیقه در روز و در اکثر روزهای هفته
  • محدود کردن مصرف الکل

افرادی كه از فشار خون بالا رنج می برند باید از خوردن غذاهایی مانند: سوسیس، كالباس، كنسرو گوشت، ماهی دودی یا كنسرو شده، سس‌ها و كنسرو لوبیا كه سرشار از سدیم هستند، پرهیز كنند. در طبخ به جای كره و روغن جامد نباتی بهتر است از روغن زیتون، سویا و كانولا استفاده كرد. مواد حاوی كافئین از قبیل قهوه، نوشابه‌های كولا و شكلات سبب افزایش فشار خون می‌شوند و باید در حد اعتدال مصرف شوند.

تغییر رژیم غذایی و روش زندگی می‌تواند در کنترل فشار خون موثر بوده و خطر عوارض ناشی از آن را بر سلامتی کاهش دهد. با این حال، درمان دارویی غالباً برای افرادی که تغییر روش زندگی در آنها بی تاثیر بوده و یا کافی نبوده است، ضروری می‌باشد.


داروهای گیاهی برای درمان فشار خون

  • کنجد سبب کاهش فشارخون می‌شود.
  • دم‌ کرده برگ زیتون، فشار خون را پایین می آورد. ۲۰ عدد برگ زیتون را داخل ۳۰۰ گرم آب ریخته و آن را به مدت ۱۵ دقیقه بجوشانید؛ سپس کمی قند به آن اضافه کنید و روزانه یک فنجان از آن را بنوشید.


راه‌های کاهش و درمان فشار خون + علت و علائم فشار خون - دم کرده برگ زیتون


  • تخم کرفس در طول قرن‌ها، در سراسر جهان کاربردهای دارویی داشته است. تخم کرفس در کاهش شدید فشارخون نقش دارد. برای تهیه چای از تخم کرفس، مقداری آب جوش روی یک قاشق چای‌خوری از تخم تازه کوبیده شده بریزید و باید به مدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه خوب دم بکشد. روزی ۲ فنجان میل کنید. اگر باردار هستید، از مصرف این گیاه بپرهیزید.

راه‌های کاهش و درمان فشار خون + علت و علائم فشار خون - دم کرده تخم کرفس - چای تخم کرفس


  • جوانه گندم به دلیل داشتن پتاسیم و منیزیم زیاد باعث کاهش فشارخون بالا می‌شود.
  • میوه های سرشار از پتاسیم مانند موز، پسته و پرتقال برای مبتلایان به فشار خون بالا مفید است.
گرداوری: مجله اینترنتی infdqa

می فایل